Σε φάση τελικής επεξεργασίας βρίσκεται το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό, με την κυβέρνηση να προσανατολίζεται σε σαφείς περιορισμούς για την περαιτέρω τουριστική ανάπτυξη στις Κυκλάδες και ειδικά στα νησιά που εμφανίζουν ισχυρά σημάδια κορεσμού. Ο βασικός άξονας του σχεδιασμού αφορά τη μείωση της επιτρεπόμενης δυναμικότητας σε τουριστικές κλίνες, με τις περικοπές να τοποθετούνται, σύμφωνα με τις πληροφορίες, στο εύρος του 20% έως 30% σε σχέση με τα σενάρια που είχαν εξεταστεί στο προηγούμενο σχέδιο.
Η παρέμβαση αυτή συνδέεται άμεσα με την πίεση που δέχονται εδώ και χρόνια οι Κυκλάδες από την άναρχη τουριστική επέκταση, τη διαρκή δόμηση και την αδυναμία των υποδομών να ακολουθήσουν τον ρυθμό της ανάπτυξης. Νησιά όπως η Μύκονος και η Σαντορίνη βρίσκονται στο κέντρο αυτής της συζήτησης, μαζί με άλλους προορισμούς που εμφανίζουν αυξημένη επιβάρυνση. Το νέο πλαίσιο επιχειρεί να απαντήσει στο πρόβλημα της φέρουσας ικανότητας, δηλαδή στο πόσο τουρισμό, πόσες κλίνες και πόσες νέες υποδομές μπορεί να αντέξει στην πράξη κάθε περιοχή χωρίς να αλλοιωθεί η φυσιογνωμία της και χωρίς να καταρρεύσει η καθημερινή της λειτουργία.
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται και στη βραχυχρόνια μίσθωση, που αντιμετωπίζεται πλέον ως κρίσιμο πεδίο παρέμβασης. Στις λεγόμενες ώριμες ή κορεσμένες περιοχές εξετάζονται αυστηρότεροι όροι για τα νέα ακίνητα που θα βγαίνουν στην αγορά, ακόμη και ρητή απαγόρευση αλλαγής χρήσης νέων κατοικιών προς τουριστική εκμετάλλευση. Η στόχευση είναι σαφής. Η επέκταση των Airbnb θεωρείται ότι έχει διογκώσει υπέρμετρα τη συνολική τουριστική χωρητικότητα, έχει εντείνει την πίεση στη στέγαση και έχει μεταβάλει ριζικά τη λειτουργία πολλών νησιωτικών προορισμών.
Η συζήτηση αυτή ανοίγει σε μια περίοδο κατά την οποία οι τοπικές κοινωνίες ζητούν πιο καθαρούς κανόνες και πιο δεσμευτικές δικλίδες προστασίας. Η μεγάλη τουριστική ανάπτυξη των τελευταίων ετών έφερε εισόδημα και επενδύσεις, όμως ταυτόχρονα ανέδειξε και τα όρια του μοντέλου, από την υπερδόμηση και την πίεση στο περιβάλλον έως τη μονοκαλλιέργεια της τουριστικής εκμετάλλευσης. Με το νέο χωροταξικό, η κυβέρνηση επιχειρεί να βάλει φρένο σε αυτή τη δυναμική και να διαμορφώσει ένα αυστηρότερο πλαίσιο για τις κλίνες, τη χρήση γης και τη βραχυχρόνια μίσθωση.
Το επόμενο διάστημα αναμένεται κρίσιμο, καθώς μετά το Πάσχα το νέο πλαίσιο αναμένεται να παρουσιαστεί επισήμως. Για τις Κυκλάδες, το διακύβευμα είναι μεγάλο. Η συζήτηση δεν αφορά μόνο τον αριθμό των κλινών ή τα Airbnb. Αφορά συνολικά το πώς θα συνεχίσουν να αναπτύσσονται τα νησιά, με ποιους όρους, με ποια όρια και με ποια ισορροπία ανάμεσα στην επένδυση και στην προστασία του τόπου.
