Η κυβέρνηση ετοιμάζεται να παρουσιάσει το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό, ένα σχέδιο που αναμένεται να επηρεάσει άμεσα τον τρόπο με τον οποίο θα αναπτύσσονται στο εξής οι τουριστικοί προορισμοί της χώρας. Το ενδιαφέρον στρέφεται κυρίως στις Κυκλάδες, όπου εξετάζονται πιο αυστηροί όροι για την περαιτέρω επέκταση των τουριστικών κλινών και πιο σφιχτό πλαίσιο για τη βραχυχρόνια μίσθωση σε νησιά που έχουν ήδη φτάσει σε οριακό σημείο.
Το νέο πλαίσιο βρίσκεται στο τελικό στάδιο επεξεργασίας και, σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν γίνει γνωστές, απομένουν κυρίως τεχνικές και νομικές λεπτομέρειες πριν από την επίσημη παρουσίασή του. Το βάρος πέφτει στις περιοχές που εμφανίζουν φαινόμενα υπερτουρισμού, με τη Μύκονο και τη Σαντορίνη να βρίσκονται στο επίκεντρο, μαζί με άλλα νησιά που δέχονται ολοένα μεγαλύτερη πίεση από την οικοδομική και τουριστική ανάπτυξη.
Κεντρικός άξονας του σχεδιασμού είναι η επιβολή ποσοτικών και ποιοτικών περιορισμών στην τουριστική επέκταση. Στις Κυκλάδες εξετάζεται μείωση της επιτρεπόμενης δυναμικότητας σε κλίνες σε σχέση με τα σενάρια που είχαν τεθεί στο προηγούμενο σχέδιο, με τις περικοπές να κινούνται, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, από 20% έως 30%. Η λογική πίσω από αυτή την επιλογή είναι ότι ορισμένοι προορισμοί έχουν ήδη ξεπεράσει τα όρια αντοχής τους, τόσο ως προς τις υποδομές όσο και ως προς τη συνολική φέρουσα ικανότητα.
Παράλληλα, στο τραπέζι βρίσκεται και η αυστηροποίηση του πλαισίου για τα ακίνητα βραχυχρόνιας μίσθωσης. Στις λεγόμενες κορεσμένες περιοχές εξετάζονται περιορισμοί, ακόμη και απαγορεύσεις, στη μετατροπή νέων κατοικιών σε τουριστικά καταλύματα τύπου Airbnb. Μία από τις σκέψεις που συζητούνται είναι οι νέες οικοδομικές άδειες να συνοδεύονται από ρητή απαγόρευση αλλαγής χρήσης προς τουριστική εκμετάλλευση. Η στόχευση είναι προφανής. Η κυβέρνηση επιχειρεί να ανακόψει την υπέρμετρη διόγκωση της βραχυχρόνιας μίσθωσης, η οποία έχει αλλάξει ριζικά την εικόνα πολλών νησιών και έχει επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τη στεγαστική και πολεοδομική πίεση.
Η συζήτηση για το νέο χωροταξικό ανοίγει σε μια περίοδο όπου οι τοπικές κοινωνίες, ειδικά στις Κυκλάδες, ζητούν πιο αυστηρούς κανόνες και πιο δεσμευτικές παρεμβάσεις. Η ανεξέλεγκτη δόμηση, η εξάπλωση μεγάλων τουριστικών επενδύσεων, η πίεση στις εκτός σχεδίου περιοχές και η απουσία ουσιαστικών ορίων έχουν μετατρέψει το χωροταξικό σε θέμα πρώτης γραμμής για το μέλλον των νησιών. Το νέο πλαίσιο φιλοδοξεί να βάλει φρένο σε αυτή τη δυναμική και να ορίσει πιο καθαρά τι επιτρέπεται, πού και με ποιους όρους.
Η παρουσίασή του αναμένεται να αποτελέσει μία από τις πιο κρίσιμες παρεμβάσεις των τελευταίων ετών στον τουριστικό σχεδιασμό της χώρας. Για τις Κυκλάδες, και ειδικά για νησιά όπως η Μύκονος, το διακύβευμα είναι μεγάλο. Δεν αφορά μόνο τις νέες κλίνες ή τα Airbnb. Αφορά το μοντέλο ανάπτυξης που θα ακολουθηθεί από εδώ και πέρα, το αν θα μπουν πραγματικά όρια και το αν η προστασία του νησιωτικού τοπίου θα πάψει να μένει στα λόγια.
